Onedio-Dilara Bağcı Peker

İranlı yazar ve sosyolog Shahzadeh N. İgual’in tasarlayıp sahneye koyduğu, Mevlâna Celaleddin-i Rumi ile Şems-i Tebrizi arasındaki derin bağı odağına alan özgün müzikal anlatı “Bir Gecede Binbir Gece: Bin Şems Bir Celaleddin” 7 Mayıs 2026 tarihinde İstanbulKKM Gönül Ülkü ve Gazanfer Özcan Sahnesi’nde sanatseverlerle buluşuyor.

İran’ın UNESCO tescilli kadim “nakkallik” (Naqqāli) geleneğini modern bir sahne estetiğiyle buluşturan performans; Şems ve Mevlâna’nın sonu bir mateme uzanan o derin sevdasını merkeze alarak, izleyiciyi iki medeniyet arasındaki narin kültürel köprü üzerinde edebi bir yolculuğa davet ediyor. Yazar Shahzadeh N. İgual, incelikle seçerek Türkçeye çevirdiği Mevlâna eserlerini Türkçe ve Farsça yorumlarken; bir kavuşma, bir tanışma, bir terk ediş ve nihayetinde bir ölüme uzanan o eşsiz serüveni ustalıkla masallaştırıyor. Sanatçının “Bin geceden birinde, bin Şems doğmuş bir Celaleddin’in yüreğine” sözleriyle tanımladığı bu anlatı, rüyalarını hâlâ Farsça gören ancak en güzel cümlelerini Türkçe kuran bir yazarın zihninden dökülen narin bir kültürel köprü niteliği taşıyor.

Müzikal Bir Şölen ve Usta İsimler

Yönetmenliğini Helen Şahin’in üstlendiği organizasyonun, müzikal ruhunu sahneye taşıyan zengin kadroda, müzik direktörlüğünü üstlenen piyanist Orkun Zafer Özgelen’e vokalde Reza Asgari eşlik ediyor. Kemançada Çiçek Tebrizi, udda Berkay Bakkal, tombakta Artin Khodaverdi, erbanede Murat Gürgen ve kanunda Onur Cicin’in icraları; geleneksel enstrümanların kadim seslerini modern tınılarla harmanlıyor. Mevlâna’nın “Motreba! Aheste vur! Tâ ruh insin bedene” nidasıyla şekillenen bu müzikal yapı, anlatının edebi derinliğini ve Şems ile Celaleddin’in mistik dünyasını pekiştiriyor.

Canlı Bir Eser, Her Sahnede Yenilenen Bir Anlatı

2018 yılındaki prömiyerinden bu yana büyük ilgi gören “Bir Gecede Binbir Gece”, statik bir performans olmanın ötesinde, her sahnelenişinde sürekli evrilen bir yapıya sahiptir. Serüvenine Firdevsi’nin Şahname’sinden Hayyam’ın rubailerine, Hafız-ı Şirazi’den Füruğ Ferruhzad’a uzanan geniş bir edebi yelpazeyle başlayan gösteri, zamanla farklı temalara bürünmüştür. 7 Mayıs akşamı sahnelenecek olan “Bin Şems Bir Celaleddin” versiyonu, eserin bu dinamik yapısının bir sonucu olarak, odağını tamamen Şems ve Mevlâna’nın manevi yolculuğuna çeviren, kendi geleneğini oluşturmuş canlı bir eser niteliği taşıyor.